შემაშფოთბელი ინფორმაცია, რომელიც ახლახანს გავრცელდა ვინ მფარველობს ბირთვული ნარჩენების საქართველოს გავლით რუსეთში გატანას?!

Загрузка...
მედიაში გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, სომხეთის ხელისუფლება ბირთვული ნარჩენების რუსეთში გატანის გეგმას ამუშავებს და პრიორიტეტად სახიფათო ტვირთის საქართველოს გავლით ტრანსპორტირებას განიხილავს.ამის შესახებ სოჭში, ატომური ტექნოლოგიების საერთაშორისო ფორუმის მიმდინარეობისას, სომხეთის ენერგეტიკის სამინისტროს სამმართველოს უფროსმა, ვარდან მარტიროსიანმა განაცხადა. "ატომურინარჩენებისგატანისხარჯებისდაფინანსებასსომხეთითავადგეგმავს. ვინაიდანამტიპისნარჩენებისსაჰაეროგზითგატანაშეუძლებელია, საქართველოსხელისუფლებასმოუწევს, წარმოადგინოსდასაბუთებაიმისა, რომუზრუნველყოფილიატვირთისგადატანისუსაფრთხოება
 "– აღნიშნა მარტიროსიანმა.
სომხეთის ხელისუფლებას უკვე შერჩეული ჰყავს რუსული კომპანია Маяк-ი, რომელიც ბირთვულ ნარჩენებს გადაამუშავებს, თუმცა „საათივით აწყობილ საქმეს“ ხელს ერთი გარემოება უშლის – საქართველოში მოქმედებს კანონი „ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ”, რომლის თანახმად, საქართველოს გავლით რადიოაქტიური ნარჩენების ტრანზიტი და იმპორტი იკრძალება. რაც შეეხება ექსპორტს, ის დაშვებულია მხოლოდ სპეციალური სახელმწიფო ნებართვის საფუძველზე.
საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტრო ქვეყნის ტერიტორიის გავლით სომხური ბირთვული ნარჩენების ტრანზიტს გამორიცხავს, რადგან საქართველოს მდებარეობიდან და რელიეფიდან გამომდინარე, ასეთი ტიპის ტვირთების გატარება დაუშვებელია.
სახიფათო ნარჩენების საკითხი ასევე დაკავშირებულია ბაზელის კონვენციასთან, რომელიც ადგენს, რომ ქვეყანას უფლება აქვს, თვითონ, დამოუკიდებლად დაარეგულიროს აღნიშნული საკითხი.
ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი, ინჟინერ–გეოლოგი, საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრ–კორესპოდენტი ვაჟა კაკაბაძე დარწმუნებულია, რომ საქართველოს გაჯიუტების შემთხვევაში სომხური მხარე შემოვლითი გზით ეცდება სახიფათო ტვირთის საქართველოს ტერიტორიის გავლით ტრანსპორტირებას და სპეციალურ სამსახურებს სომხეთის საზღვართან კონტროლის გამკაცრებისკენ მოუწოდებს:
_ სომხეთიდან საქართველოში ბირთვული ნარჩენების ტრანსპორტირების შესახებ გავრცელებულმა ინფორმაციამ ძალიან ბევრი კითხვა და ეჭვი გამიჩინა. ძირითადი თემის განხილვამდე, შეგახსენებთ  როგორ თავგამოდებით ცდილობენ სომხები აფხაზეთის რკინიგზის აღდგენას და რამდენი მხარდამჭერი ჰყავთ ამ საკითხში. ბევრი ჩემი მეგობარი ეკონომისტიც კი ამბობს, რომ აფხაზეთის რკინიგზის აღდგენა პოლიტიკურად თუ წამგებიანია, ეკონომიკურად მომგებიანი იქნება. მე სპეციალურად შევისწავლე ეს საკითხი და შემიძლია  დანამდვილებით გითხრათ, რომ ეკონომიკურადაც წამგებიანი იქნება, რადგან რკინიგზის ამოქმედების შემთხვევაში, ფოთის პორტის შემოსავალი მნიშვნელოვნად შემცირდება. თუ აფხაზეთის მხარე გაიხსნება, მაშინ სომხეთსა და აფხაზეთს შორის კავშირი დამყარდება, სადაც სომხები უმრავლესობაში არიან. სწორედ ამას ითვალისწინებს პროექტი  „ველიკაია არმენია“, ამიტომ როცა საქმე რუსეთის და სომხეთის ინტერესებს ეხება, საქართველოს განსაკუთრებული სიფრთხილე მართებს.
_ სომხურმა მხარემ შესანიშნავად იცის, რომ 2012 წელს მიღებული კანონის თანახმად,  საქართველოს გავლით რადიოაქტიური ნარჩენების ტრანზიტი და იმპორტი აკრძალულია
_ იცის და მიუხედავად, ამისა, საქართველოს საშიში ტვირთის სატრანზიტო სივრცედ მოიაზრებს. ამიტომ ვფიქრობ, რომ შეიძლება ჩვენს კანონმდებლობას გვერდიც კი აუარონ.  ქალბატონი ნინო ჩხობაძე რომ მინისტრი იყო, მე მაშინ სამინისტროში საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსი ვიყავი და ფაქტობრივად, ჩემგან იღებდნენ გარკვეულ ინფორმაციებს. ვინაიდან ქალბატონ  ნინოს ეს კითხვა დაუსვეს, დარწმუნებული ვარ, რომ საფრთხე რეალურად არსებობს.
_ იქნებ აგვიხსნათ, რატომ იქნება საქართველოსთვის სათანადოდ დაცული  კონტეინერების გატარება საფრთხის შემცველი?
_ მსგავსი ტიპის საწვავის გადატანას ჭირდება აბსოლუტურად უსაფრთხო გზა. საქართველოს მდებარეობიდან და რელიეფიდან გამომდინარე, კი ასეთი ტიპის ტვირთების გატარება დაუშვებელია. თუ გახსოვთ, ერთი ამერიკული ფილმი იყო, სადაც ნიტროგლიცერინი გადაჰქონდათ. მანქანას გარკვეული სიჩქარით უნდა ევლო, რომ არ აფეთქებულიყო. დაახლოებით იგივე რეალობაა. ღმერთმა არ ქნას, რომ ერთი მანქანა მაინც გადატრიალდეს, ნახევარ დასავლეთ საქართველოს წაიღებს…
განადგურდება როგორც ბიოსაფარი, ასევე ფლორა, ფაუნა და რაც მთავარია, ადამიანები..  არა თუ გატარება, სახელმწიფოს საზღვართან ატომური ელექტროსადგურების არსებობაც საფრთხის შემცველია, რაც სპიტაკის მიწისძვრის დროს ატომური ელექტროსადგურის აფეთქებამაც დაადასტურა. ალბათ გახსოვთ, სადგური ერთი პერიოდი დახურული იყო და მერე ისევ აამოქმედეს. საერთაშორისო მოთხოვნაა, რომ მსგავსი ობიექტის არსებობა შესაძლებელია მხოლოდ მოსაზღვრე სახელმწიფოს თანხმობის შემთხვევაში. ასე, რომ საქართველოს შეუძლია და კიდეც უნდა მოითხოვოს სპიტაკის ატომური ელექტროსადგურის დახურვა, იმიტომ, რომ ეს ძალიან საშიშია.
ახლა მეორე საკითხი: სომხეთში ურანი და სხვა რადიაციული ნივთიერებები არ მოიპოვება, მაშინ საიდან გაჩნდა ეს რადიაციული ნარჩენები?  აქ მხოლოდ ორი ვარიანტი შეიძლება ვივარაუდოთ: ერთი, რომ სომხეთის ტერიტორიაზე არსებული რუსეთის სამხედრო ბაზებში ინახება და მეორე, რომ რომელიღაც სახელმწიფოდან, პირობითად, ირანიდან მოდის.
_ პირობითად თუ ნამდვილად?
_ ყველამ ვიცით, რომ ირანს ატომური ბომბის დასამზადებლად რადიაქტიური ნივთიერება რუსეთმა მიაწოდა, ამიტომ რუსეთის ინტერესებიდან გამომდინარე, არაფრის გამორიცხვა არ შეიძლება. საიდან გაჩნდა სომხეთში ეს რადიაქტიური ნარჩენები. აქ არის ყველაზე მთავარი კითხვა, რომელმაც ასე ამაღელვა. რუსულ ტექსტში პირდაპირ წერია უტილიზაცია და პლუტონის მიღება. პლუტონი კი ძალიან საშიშია,ამიტომ ტვირთის გადატანა საერთაშორისო დონეზეც უამრავ უსიამოვნებას გამოიწვევს..
_ ამ შემთხვევაში საქართველოს ხელისუფლებამ რა უნდა გააკეთოს?
_ კონტროლის გამკაცრების გარდა, ვერაფერს გავაკეთებთ. ყველაზე ცუდია, რომ  შეიძლება ტვირთს სულ სხვა დასახელება მისცენ და შენიღბულად  გადაიტანონ  და ეს პროცესი ალბათ ძალიან ხშირად გაგრძელდება. არ არის გამორიცხული, რომ ეს ჰიბრიდული ომის ერთ-ერთი მიმართულებაა, ამიტომ უნდა გამკაცრდეს კონტროლი ყველაფერზე, რაც ჩვენს საზღვარზე შემოდის. აუცილოებელია მებაჟეების რადიაციის მზომი ხელსაწყოებით აღჭურვა, რომ არაფერი გამოგვეპაროს და რაც მთავარია, ჩვენს სპეცსამსახურებს სომხეთის საზღვართან კონტროლის გაძლიერება მართებთ.  
 ასევე გთავაზობთ ძალიან საინტერესო სტატიას, რომელიც გამოქვეყნებულია KavkazPlus-ზე (კავკაზპლიუსი):
სომხეთის ენერგეტიკის სამინისტროსთან არსებული კრედიტისა და საგრანტო პროგრამების ხელმძღვანელის ვარდან მარტიროსიანის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში, რომ სომხეთის მხარე გეგმავს საქართველოს გავლით რუსეთში დამუშავებული ბირთვული საწვავის ტრანზიტის ორგანიზებას, ქართულ საზოგადოებაში აღშფოთება გამოიწვია.
სომხეთის ბირთვული ტრანზიტი, ფაქტობრივად, საფრთხეს უქმნის საქართველოს ტერიტორიის მნიშვნელოვან ნაწილს გარდაიქმნას რადიოაქტიურ უდაბნოდ. მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთის რესპუბლიკა მხარს უჭერს სეპარატიზმს საქართველოს ტერიტორიაზე და საქართველოს 20% ოკუპაციას, ის რეგულარულად ხმას აძლევს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ლტოლვილების საკუთარ სახლებში დაბრუნების წინააღმდეგ.
ამავდროულად, სომხეთის რესპუბლიკის წარმომადგენლები საუბრობენ რადიოაქტიური მასალების ტრანზიტზე საქართველოს გავლით, როგორც თითქმის „გადაწყვეტილ საქმეზე“. სომხეთმა უკვე აირჩია რუსეთის საწარმო “მაიაკი”, რომელიც დაკავებულია გადამუშავებული საწვავის უტილიზაციით, აგრეთვე მისი დამუშავებით პლუტონიუმში თავდაცვის მიზნებისთვის, სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის ნარჩენების გადამუშავების მიზნით მეწამორში.
ამავდროულად, სომხეთის ატომური ელექტროსადგურის საქმიანობა დღეს საფრთხეს უქმნის სამხრეთ კავკასიის მთელს რეგიონსა და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს. ევროკავშირის ექსპერტები დიდი ხანია ლაპარაკობენ ამ დაწესებულების დაუყოვნებლივ ექსპლუატაციიდან გამოსვლის აუცილებლობაზე.
სომხეთის ოფიციალური პირების საუბრები იმაზე, რომ აპირებენ ბირთვული ნარჩენების ტრანზიტს საქართველოს გავლით რუსეთში, უკვე დიდ ზიანს აყენებს საქართველოს ეკონომიკასა და იმიჯს. დღეს საქართველოში ეკონომიკური ზრდა დიდწილად გამოწვეულია ტურიზმის განვითარებით. გაჟღერებული სომხური ბირთვული სატრანზიტო გეგმები მხოლოდ შეაშინებს ტურისტებს და ტურისტული ნაკადების ზრდის დინამიკას გააუარესებს.
მსოფლიოში უკვე მიეჩვიეს იმ ფაქტს, რომ, როგორც „მრავალტანჯულ“ ერს, სომხებს ვერაფერში ეტყვიან უარს. თუ სომხეთის რესპუბლიკა, თავისი მაღალი რანგის წარმომადგენლის, ენერგეტიკის სამინისტროს სიტყვებით, გამოაცხადა, რომ ის დღეს მეწამორის ყველაზე საშიში ბირთვული ელექტროსადგურისგან ნარჩენების ტრანსპორტირებას მოახდენს საქართველოს გავლით, მაშინ ტურისტები მიიღებენ ამას, როგორც საფრთხედ საკუთარი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის. ისინი აცნობიერებენ ასობით ათასი ტონა რადიოაქტიური ნარჩენების საფრთხეს, რომელსაც სომხეთის ოფიციალური პირები გეგმავენ საქართველოს ტერიტორიაზე „გაუშვან“.
უცხოელი ტურისტისთვის საშიში იქნება იმგზავროს ქართულ გზებზე იმის გაცნობიერებით, რომ გვერდზე სატვირთო ფურგონში სომხური ნომრებით (რომელთა ტრანზიტი საქართველოში მასობრიად განხორციელდება) შეიძლება იყოს მომაკვდინებელი.
ქართველი ექსპერტები აღშფოთებულნი არიან სომხეთის ხელისუფლების გეგმებით საქართველოს „ბირთვული სატრანზიტო ბაზის“ შექმნის თაობაზე.
კერძოდ, ის ფაქტი, რომ საქართველოს გავლით სომხეთიდან დამუშავებული ბირთვული საწვავის ექსპორტი რუსეთში ქვეყნისთვის ძალიან საშიშია. ამის შესახებ ეკოლოგმა ნინო ჩხობაძემ განაცხადა.
„ეს ძალიან საშიშია ქვეყნისთვის … მე ვფიქრობ, რომ ქართული მხარე ამას არ დაეთანხმება, რადგან ასეთი ტვირთის გადაადგილების საშუალება არ არსებობს“, – აღნიშნა ჩხობაძემ.
ეკოლოგის განმარტებით, დამუშავებული რადიოაქტიური ნარჩენები ძირითადად სარკინიგზო გზით ტრანსპორტირდება. არ არსებობს პირდაპირი სარკინიგზო კავშირი საქართველოსა და რუსეთის ფედერაციას შორის. მისი თქმით, აღმოჩნდა, რომ სპეციალური კონტეინერების ნარჩენებმა უნდა გაიარონ არა მხოლოდ საქართველოს გავლით, არამედ აზერბაიჯანის გავლით. აზერბაიჯანი არ მიიღებს „ბირთვულ საჩუქრებს“ სომხეთიდან, რომელსაც მისი ტერიტორიის 20% აქვს ოკუპირებული.
ჩხობაძის განცხადებით, რადიოაქტიური ტვირთების ტრანსპორტირება ავტომობილური გზით არ არის უსაფრთხო.
„ჩვენი მარშრუტი, ყოფილი საქართველოს სამხედრო გზა, პრინციპში, არ არის ძალიან კარგ მდგომარეობაში. ამ ტრანსპორტმა უნდა შეაჩეროს ყველა სხვა ტრაილერების მოძრაობა, რომლებიც სხვა მიმართულებით გადაადგილდებიან, რადგან გზა უნდა იყოს აბსოლუტურად თავისუფალი რადიოაქტიური ნივთიერების გადაზიდვისას. განსაკუთრებით დამუშავებულის“, – აღნიშნა ჩხობაძემ.
მისი თქმით, არ არის ნათელი, ვის გაუჩნდა ასეთი სურვილი, როდესაც ბირთვული ელექტროსადგურის მახლობლად სომხურ მხარეს შეიქმნა სპეციალური საწყობი. ეს გაკეთდა ამერიკული პროგრამის მიხედვით და დამარხვა იქ უნდა განხორციელებულიყო, ხაზი გაუსვა ჩხობაძემ.
„მე არ მესმის, რატომ ხდება რადიაქტიური ნარჩენების გადაადგილება მომგებიანი. ეს ჩემთვის გაუგებარია, და ის ფაქტი, რომ რუსეთიდან ზოგიერთი კომპანია სამხედრო მიზნებისთვის გადამუშავებას აპირებს, არ არის ძალიან სასიამოვნო ნაწილი ჩვენი პირობისა“, – თქვა მან.
ჩხობაძემ ასევე ხაზი გაუსვა, რომ საქართველოს კანონმდებლობით, ამ ტვირთის გადაზიდვა ადრე აკრძალული იყო. გარდა ამისა, რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ ახალი კანონის მიღებიდან პირდაპირ არ არის დაწერილი, იძლევა თუ არა საქართველო ნებართვას ამაზე თუ კრძალავს მას.
„ეს ყველაფერი კანონიდან ცუდად იკითხება“, – აღნიშნა ჩხობაძემ და გამოთქვა იმედი, რომ ქართული მხარე არ დათანხმდება ნარჩენების გადაზიდვას.
შეგახსენებთ, რომ საქართველოში 2012 წელს მიღებულ იქნა „ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ კანონი, რომლის მიხედვითაც რადიოაქტიური ნარჩენების ტრანზიტი საქართველოს გავლით, ისევე როგორც მათი იმპორტი, აკრძალულია. რაც შეეხება ექსპორტს, ეს მხოლოდ სპეციალური სახელმწიფო ნებართვის საფუძველზეა დასაშვები.
ამრიგად, სომხეთის გეგმები საქართველოს გავლით ბირთვული ნარჩენების ტრანზიტის ორგანიზება ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას, ზედმეტია ლაპარაკი საქართველოს ტერიტორიაზე რადიოაქტიური ნივთიერებების უკანონო შემოტანის საფრთხეზე. მათ შორის, ისინი შეიძლება ტერორისტული მიზნებისთვის გამოიყენონ, კერძოდ, „ბინძური“ ბომბების შექმნისთვის.
გარდა ამისა, შესაძლებელია, რომ რადიოაქტიური ნარჩენების მნიშვნელოვანი ნაწილი არ გადაიტანონ რუსეთში, მაგრამ „გადაყარონ“ საქართველოში და აქ შეიქმნება საშიში და სახიფათო საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ბირთვული ნაგავსაყრელი.
ამრიგად, საქართველოს გავლით ბირთვული ნარჩენების ტრანზიტის განზრახვა არის საქართველოს წინააღმდეგ სომხეთის ბირთვული აგრესიის გეგმები.скачать dle 11.3
></div>
 
  
  
        
        
        <div class=7 056 / 21 ივლისი 2019
Загрузка...
სხვა სიახლეები
Загрузка...
კომენტარები